Từ cơ quan quản lý, chỉ đạo bảo đảm công nghệ thông tin còn nhiều khó khăn, sau 15 năm nỗ lực, phấn đấu, đến nay, Bộ tư lệnh (BTL) 86 từng bước khẳng định được vai trò là lực lượng nòng cốt của Quân đội trong tác chiến bảo vệ chủ quyền quốc gia trên không gian mạng (KGM), bảo đảm an toàn, an ninh mạng và thúc đẩy chuyển đổi số trong Bộ Quốc phòng. Thực tiễn cho thấy, xây dựng lực lượng tác chiến KGM đáp ứng yêu cầu tác chiến hiện đại là nhiệm vụ mới, khó, có tính đặc thù cao, đòi hỏi phải triển khai đồng bộ nhiều nội dung, từ tổ chức lực lượng, xây dựng con người, thế trận, hạ tầng, trang bị đến huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu (SSCĐ), phương thức tác chiến...

Chủ động tham mưu, hoàn thiện cơ chế

KGM là môi trường tác chiến mới, xuyên biên giới, biến động nhanh, phương thức hoạt động đa dạng, khó dự báo; trong khi yêu cầu bảo vệ chủ quyền quốc gia trên KGM ngày càng cao. Do đó, công tác nghiên cứu, dự báo và tham mưu chiến lược phải đi trước một bước, vừa kịp thời giải quyết những vấn đề thực tiễn đặt ra, vừa tạo cơ sở cho xây dựng lực lượng lâu dài. BTL 86 đã chủ động nghiên cứu, tham mưu xây dựng, hoàn thiện hệ thống văn bản, cơ chế, chính sách về tác chiến KGM, an toàn, an ninh mạng và chuyển đổi số. Trong đó, BTL 86 trực tiếp đề xuất xây dựng 2 nghị quyết của Bộ Chính trị, 4 nghị định của Chính phủ, 16 thông tư và tham gia xây dựng nhiều nghị quyết, nghị định, đề án, chương trình, kế hoạch quan trọng. Qua đó từng bước xác định rõ chức năng, nhiệm vụ, trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị; tạo cơ sở xây dựng tiềm lực, thế trận phòng thủ KGM, bảo đảm an toàn các hệ thống thông tin và chủ động ứng phó với các nguy cơ trên KGM.

Để tham mưu đúng, trúng, phải xuất phát từ yêu cầu nhiệm vụ và thường xuyên nắm chắc tình hình. BTL 86 luôn chủ động nghiên cứu, đánh giá xu hướng phát triển của công nghệ, phương thức, thủ đoạn hoạt động trên KGM; trên cơ sở đó, kịp thời tham mưu điều chỉnh tổ chức lực lượng, phương thức hoạt động và cơ chế phối hợp. Tổ chức, cơ chế, chính sách được hoàn thiện kịp thời, không đi sau sự phát triển của công nghệ và yêu cầu nhiệm vụ. Đồng thời, việc xây dựng lực lượng tác chiến KGM được đặt trong tổng thể xây dựng thế trận quốc phòng trên KGM, gắn với yêu cầu bảo vệ các hệ thống thông tin quan trọng của quốc gia và các hệ thống thông tin quân sự, quốc phòng.

Xây dựng lực lượng, làm chủ công nghệ

Công nghệ hiện đại chỉ phát huy hiệu quả khi được vận hành bởi đội ngũ có bản lĩnh chính trị vững vàng, trình độ chuyên môn cao, tư duy sáng tạo, khả năng làm việc trong môi trường phức tạp và thích ứng nhanh với sự thay đổi của công nghệ. Nhận thức rõ điều đó, BTL 86 xác định xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao là khâu then chốt. Đến nay, gần 20% quân số của BTL có trình độ tiến sĩ, thạc sĩ; hơn 30% cán bộ, nhân viên sử dụng tốt một trong các ngoại ngữ thông dụng.

BTL 86 chủ động phối hợp với các học viện, nhà trường xây dựng chương trình đào tạo, chuẩn đầu ra các chuyên ngành công nghệ thông tin, tác chiến KGM; tổ chức tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn; chú trọng đào tạo gắn với thực tiễn, kết hợp kiến thức lý thuyết với năng lực thực hành và khả năng xử trí tình huống.

Bộ tư lệnh 86 luôn chú trọng phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, góp phần nâng cao năng lực tác chiến không gian mạng. Ảnh: HIẾU HẬU

Kinh nghiệm rút ra là xây dựng đội ngũ theo hướng vừa “chuyên sâu”, vừa “đa năng”, có khả năng nghiên cứu, vận hành, khai thác, quản trị và xử lý các tình huống trên nhiều lĩnh vực công nghệ. Việc đào tạo chuyên môn được gắn với xây dựng bản lĩnh chính trị, ý thức tổ chức kỷ luật, tinh thần trách nhiệm, đạo đức nghề nghiệp và khả năng bảo vệ bí mật nhà nước, bí mật quân sự. Cùng với xây dựng con người, BTL 86 tổ chức lực lượng theo hướng tinh, gọn, chuyên sâu, linh hoạt, phù hợp với đặc điểm nhiệm vụ và tốc độ phát triển của công nghệ. Trong tổ chức lực lượng, xác định rõ chức năng, nhiệm vụ, phạm vi trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị; thường xuyên rà soát, điều chỉnh tổ chức lực lượng theo yêu cầu nhiệm vụ, bảo đảm khả năng hiệp đồng, hỗ trợ lẫn nhau khi xử trí tình huống.

Gắn xây dựng thế trận với huấn luyện, SSCĐ

Tác chiến KGM có tính liên tục, không phụ thuộc vào thời gian, không gian và có thể diễn ra từ rất sớm, rất xa. Vì vậy, năng lực tác chiến không chỉ thể hiện ở khả năng xử lý tình huống mà quan trọng hơn là khả năng nhận định, đánh giá tình hình, phát hiện sớm nguy cơ, dự báo, cảnh báo và chủ động phòng ngừa. BTL 86 duy trì nghiêm chế độ trực SSCĐ, chủ động nắm chắc tình hình, nâng cao năng lực trinh sát, thu thập, phân tích và tổng hợp thông tin; từng bước chuyển từ xử lý tình huống sang cảnh báo sớm, phòng thủ chủ động và phòng thủ từ xa, không để bị động, bất ngờ.

Thủ trưởng Bộ tư lệnh 86 theo dõi, kiểm tra báo cáo phương án tác chiến không gian mạng trong diễn tập. Ảnh: VIỆT CƯỜNG

Trong đó, huấn luyện là khâu trực tiếp chuyển hóa tổ chức, con người, trang bị và thế trận thành năng lực tác chiến thực tế. Nội dung huấn luyện bám sát chức năng, nhiệm vụ, đối tượng, phương án và môi trường KGM; chú trọng huấn luyện theo tình huống, nâng cao khả năng phối hợp giữa các bộ phận và năng lực chỉ huy, điều hành khi xảy ra tình huống phức tạp. Thông qua huấn luyện, diễn tập, kịp thời phát hiện những bất cập về tổ chức, quy trình, con người và trang bị để điều chỉnh, bổ sung. Ngoài ra, BTL 86 phối hợp với các cơ quan chức năng trong và ngoài Quân đội, các lực lượng ở Trung ương và địa phương trong việc nắm tình hình, bảo đảm an toàn thông tin, đấu tranh với các hoạt động xâm phạm an ninh, an toàn trên KGM và bảo vệ các sự kiện chính trị quan trọng của Đảng, Nhà nước.

Đầu tư đồng bộ, tự chủ công nghệ

Những năm qua, BTL 86 từng bước hiện đại hóa hạ tầng mạng công nghệ thông tin quân sự, quốc phòng, bảo đảm kết nối, quản lý và giám sát an toàn; triển khai các hệ thống giám sát, phòng, chống mã độc, kiểm soát truy cập, phát hiện và xử lý nguy cơ mất an toàn thông tin. Công tác kiểm tra, đánh giá lỗ hổng bảo mật, săn tìm nguy cơ và xử lý sự cố được tăng cường, góp phần bảo vệ các hệ thống thông tin quan trọng.

Huấn luyện chuyên ngành tác chiến mạng ở Trung tâm 286, Bộ tư lệnh 86. Ảnh: VĂN TUYÊN

Từ thực tế đó, việc đầu tư cho tác chiến KGM cần được tiến hành thường xuyên, bảo đảm đồng bộ giữa phần cứng, phần mềm, dữ liệu, hạ tầng, nhân lực và quy trình vận hành. Cùng với hiện đại hóa trang bị, các đơn vị thuộc BTL 86 chú trọng khả năng khai thác, bảo trì, nâng cấp và phát triển hệ thống; bảo đảm trang bị sau đầu tư thực sự chuyển hóa thành năng lực tác chiến. Đồng thời, chú trọng gắn xây dựng lực lượng tác chiến KGM với nghiên cứu khoa học, chuyển đổi số và phát triển các nền tảng công nghệ dùng chung. Công tác nghiên cứu, thử nghiệm, ứng dụng công nghệ mới được đẩy mạnh; việc xây dựng, quản trị và khai thác dữ liệu được triển khai gắn với yêu cầu bảo đảm an toàn, an ninh mạng và bảo vệ bí mật nhà nước, bí mật quân sự. Những năm qua, BTL 86 có 11 đề tài cấp toàn quân; 2 giải thưởng cấp nhà nước và 81 đề tài, công trình đoạt Giải thưởng Tuổi trẻ sáng tạo trong Quân đội.

Luyện tập đối kháng trên không gian mạng ở Trung tâm 286, Bộ tư lệnh 86. Ảnh: VĂN TUYÊN

Kinh nghiệm rút ra là coi tự chủ công nghệ là quá trình lâu dài, có trọng tâm, trọng điểm; tập trung vào những công nghệ cốt lõi, nền tảng và các hệ thống trực tiếp phục vụ nhiệm vụ. Đồng thời, xây dựng môi trường khuyến khích nghiên cứu, sáng tạo, thử nghiệm; chấp nhận và kiểm soát rủi ro trong nghiên cứu để rút ngắn thời gian từ ý tưởng đến sản phẩm, từ sản phẩm đến ứng dụng thực tế...

Bước vào giai đoạn mới, sự phát triển nhanh chóng của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, trí tuệ nhân tạo và các công nghệ mới tiếp tục làm thay đổi môi trường KGM. Chiến tranh thông tin, tác chiến KGM có xu hướng diễn biến ngày càng nhanh, phức tạp, đặt ra yêu cầu cao hơn đối với tổ chức lực lượng, chất lượng nhân lực, trình độ công nghệ, khả năng chỉ huy, điều hành và SSCĐ của BTL 86. Phát huy truyền thống “Trung thành, kỷ luật, trí tuệ, hiệu quả”, cán bộ, chiến sĩ BTL 86 quyết tâm xây dựng đơn vị cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; giữ vững vai trò nòng cốt trong bảo vệ chủ quyền quốc gia trên KGM, đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

Nguồn https://www.qdnd.vn/quoc-phong-an-ninh/xay-dung-quan-doi/nang-cao-nang-luc-tac-chien-khong-gian-mang-trong-dieu-kien-moi-1059779