Kế hoạch phát triển nhà ở tỉnh giai đoạn 2026 - 2030 vừa được UBND tỉnh phê duyệt đặt ra những mục tiêu khá lớn về phát triển nhà ở thương mại, xã hội, công vụ và nâng cao chất lượng nhà ở của người dân. Để hiện thực hóa các mục tiêu này, bên cạnh nguồn lực ngân sách, tỉnh xác định huy động mạnh nguồn vốn xã hội hóa, tháo gỡ thủ tục, chuẩn bị quỹ đất và thu hút các thành phần kinh tế tham gia phát triển nhà ở.

Hơn 45 triệu m² sàn nhà ở trong 5 năm

Sau khi điều chỉnh Chương trình phát triển nhà ở tỉnh giai đoạn 2021 - 2030 được phê duyệt, UBND tỉnh tiếp tục phê duyệt Kế hoạch phát triển nhà ở giai đoạn 2026 - 2030. Đây là cơ sở cụ thể hóa các mục tiêu, chỉ tiêu phát triển nhà ở trong điều kiện không gian phát triển mới của tỉnh sau sắp xếp đơn vị hành chính.

Một góc Nha Trang.

Theo báo cáo, đến hết năm 2025, tổng diện tích sàn xây dựng nhà ở lũy tiến trên địa bàn tỉnh đạt khoảng 52,36 triệu m², trong đó khu vực Khánh Hòa cũ khoảng 38,52 triệu m² và khu vực Ninh Thuận cũ khoảng 13,84 triệu m². Nhà ở riêng lẻ do người dân tự đầu tư xây dựng vẫn là loại hình chủ yếu; chung cư tập trung nhiều hơn tại các đô thị. Trên nền tảng đó, giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh đặt mục tiêu phát triển thêm một khối lượng nhà ở khá lớn. Tổng diện tích sàn xây dựng nhà ở dự kiến hoàn thành và đưa vào sử dụng khoảng 45,22 triệu m². Trong đó, nhà ở thương mại chiếm gần 15,95 triệu m², tương ứng 177.181 căn; nhà ở xã hội gần 6,87 triệu m², tương ứng 149.663 căn; nhà ở công vụ khoảng 99.000m², tương ứng 2.200 căn. Bên cạnh các dự án phát triển nhà ở, khoảng 22,3 triệu m² sàn được dự kiến hình thành từ nhà ở do người dân tự xây dựng.

Cùng với tăng nguồn cung, chất lượng và không gian sống cũng được đặt ra. Đến năm 2030, tỉnh phấn đấu nâng diện tích sàn nhà ở bình quân lên khoảng 34,85m²/người, trong đó khu vực đô thị đạt khoảng 38,15m²/người và khu vực nông thôn đạt 27,16m²/người; tỷ lệ nhà ở kiên cố và bán kiên cố toàn tỉnh phấn đấu đạt 100%.

Đối với tái định cư, kế hoạch dự kiến không đầu tư xây dựng nhà ở hoàn chỉnh để bố trí cho người dân. Các dự án tái định cư chủ yếu đầu tư hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, bố trí nền đất ở để người dân tự xây dựng nhà ở theo quy định.

Ưu tiên phát triển nhà ở xã hội

Một trong những nội dung đáng chú ý của kế hoạch là ưu tiên phát triển nhà ở xã hội. Đây cũng là phân khúc đang có nhu cầu rất lớn trong khi nguồn cung thực tế chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu của người dân. Theo tính toán, đến năm 2030, tổng nhu cầu nhà ở xã hội cho người thu nhập thấp và công nhân trong khu công nghiệp là 151.644 căn. Giai đoạn 2021 - 2025 đã đầu tư xây dựng 7.325 căn; vì vậy, nhu cầu trong giai đoạn 2026 - 2030 còn 144.319 căn, tương ứng hơn 6,6 triệu m² sàn. Trước đó, giai đoạn 2021 - 2024, toàn tỉnh đã hoàn thành 4.212 căn nhà ở xã hội; trong đó khu vực Khánh Hòa cũ 3.364 căn, khu vực Ninh Thuận cũ 848 căn. Riêng năm 2025, tỉnh hoàn thành 3.023 căn và vượt chỉ tiêu được giao trong năm.

Dự án Nhà ở xã hội CT-01 Khu đô thị An Bình Tân đang được thi công.

Trong giai đoạn tới, tổng diện tích sàn nhà ở xã hội dự kiến có khả năng hoàn thành, đưa vào sử dụng theo kế hoạch khoảng 6,87 triệu m², tương ứng 149.663 căn. Tuy nhiên, cần phân biệt quy mô này với chỉ tiêu tối thiểu về nhà ở xã hội được Chính phủ giao. Kế hoạch xác định trong giai đoạn 2026 - 2030 phải hoàn thành 7.243 căn nhà ở xã hội, đồng thời khai thác nguồn cung từ các dự án đang triển khai và các dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư.

Ông Trần Quang Ngọc - Phó Giám đốc Sở Xây dựng cho biết, việc phát triển mạnh phân khúc này phù hợp với quan điểm xuyên suốt của kế hoạch là ưu tiên nhà ở xã hội cho người thu nhập thấp, nhà lưu trú công nhân khu công nghiệp, nhà ở cho thuê và hỗ trợ nhà ở cho các đối tượng chính sách; hướng đến bảo đảm người dân có chỗ ở phù hợp với khả năng chi trả. Đồng thời, tỉnh định hướng đa dạng hóa nguồn vốn, loại hình nhà ở, tăng tỷ trọng chung cư tại khu vực đô thị và hạn chế phát triển nhà ở phân tán, tự phát.

Kế hoạch cũng chỉ ra những khó khăn cần giải quyết trong quá trình phát triển nhà ở. Đối với nhà ở xã hội, lợi nhuận thấp và thời gian thu hồi vốn dài khiến một số doanh nghiệp chưa tích cực tham gia. Một số dự án nhà ở thương mại còn chậm do kéo dài các thủ tục đầu tư, chấp thuận chủ trương, điều chỉnh quy hoạch, thẩm định thiết kế, cấp phép xây dựng; công tác giải phóng mặt bằng tại một số khu vực cũng ảnh hưởng đến tiến độ dự án. Vì vậy, bên cạnh huy động nguồn lực, việc chuẩn bị quỹ đất và tháo gỡ thủ tục có ý nghĩa quan trọng. Kế hoạch xác định phát triển nhà ở phải gắn với quy hoạch tỉnh, quy hoạch đô thị và nông thôn, quy hoạch sử dụng đất, khu công nghiệp, khu kinh tế; sử dụng đất tiết kiệm, hiệu quả và khuyến khích phát triển các dự án, khu đô thị có hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội đồng bộ.

Với quy mô hơn 45 triệu m² sàn dự kiến được bổ sung trong 5 năm, Kế hoạch phát triển nhà ở giai đoạn 2026 - 2030 không chỉ hướng tới đáp ứng nhu cầu chỗ ở mà còn gắn với quá trình phát triển đô thị, nâng cao chất lượng sống và bảo đảm an sinh xã hội. Để các mục tiêu lớn trở thành nguồn cung thực tế, trọng tâm trong thời gian tới tỉnh sẽ tập trung chuẩn bị quỹ đất, đẩy nhanh thủ tục, giải phóng mặt bằng và huy động hiệu quả nguồn lực xã hội cho các dự án, đặc biệt là nhà ở xã hội và nhà ở phù hợp với khả năng chi trả của người dân.

MẠNH HÙNG