Thời gian qua, mặc dù các chủ đầu tư và địa phương nơi có dự án đã nỗ lực giải phóng mặt bằng, đẩy nhanh tiến độ công trình nhưng công tác giải ngân vốn đầu tư vẫn chưa đáp ứng kỳ vọng. Trong những tháng còn lại, UBND tỉnh yêu cầu các đơn vị, địa phương cần đẩy nhanh giải ngân gắn với công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng các dự án trọng điểm, dự án động lực của tỉnh.

Công trường Dự án Đường giao thông liên vùng Khánh Sơn - Khánh Vĩnh.

Chưa đáp ứng kỳ vọng

Theo báo cáo của Sở Tài chính, đến ngày 31-7, tình hình thực hiện và giải ngân kế hoạch vốn của một số chủ đầu tư đã có sự chuyển biến rõ nét sau các cuộc họp kiểm điểm tiến độ của UBND tỉnh. Nhiều đơn vị đã chủ động rà soát kế hoạch vốn, tập trung tháo gỡ các khó khăn trong lựa chọn nhà thầu, giải phóng mặt bằng, hoàn thiện hồ sơ nghiệm thu và thanh toán ngay khi có khối lượng hoàn thành. Qua đó, đạt kết quả cao hơn mức bình quân của tỉnh. Nổi bật có Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghệ Nha Trang đạt 99,86%; Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh đạt 88,63%; Sở Nông nghiệp và Môi trường đạt 82,14%; Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh đạt 69,46%; Trung tâm Xúc tiến đầu tư, thương mại và du lịch tỉnh đạt 62,58%; Sở Tài chính đạt 60,90%; Ban Quản lý dự án Phát triển tỉnh đạt 55,25%. Đây là nhóm đơn vị đã cơ bản bám sát yêu cầu của UBND tỉnh, thể hiện tinh thần chủ động, trách nhiệm của người đứng đầu trong tổ chức thực hiện.

Tuy nhiên, kết quả giải ngân của khối tỉnh vẫn chưa đáp ứng kỳ vọng như chỉ đạo của UBND tỉnh, đến hết tháng 7, mới đạt 50,9%. Trong khi theo kịch bản điều hành của tỉnh, tháng 7 phải tạo bước bứt phá mạnh để tạo nền tảng hoàn thành mục tiêu 75% vào hết quý III. Thực tế cho thấy tốc độ cải thiện vẫn còn chậm, chưa đồng đều giữa các chủ đầu tư. Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng các công trình nông nghiệp và giao thông tỉnh; Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng tỉnh; Ban Quản lý Khu kinh tế và Khu công nghiệp tỉnh là các chủ đầu tư được giao quản lý nhiều dự án trọng điểm với quy mô vốn rất lớn. Việc các đơn vị này giải ngân thấp không chỉ ảnh hưởng đến kết quả của từng đơn vị mà còn tác động trực tiếp đến tỷ lệ giải ngân chung của toàn tỉnh.

Ông Châu Ngô Anh Nhân - Giám đốc Sở Tài chính cho rằng, mặc dù tháng 7 đã ghi nhận tín hiệu tích cực, nhưng kết quả giải ngân của khối tỉnh vẫn chưa tạo được sự bứt phá tương xứng với yêu cầu đặt ra. Nếu các chủ đầu tư có quy mô vốn lớn không tạo chuyển biến mạnh trong tháng 8 và tháng 9 thì việc hoàn thành mục tiêu giải ngân 75% vào hết quý III sẽ gặp nhiều khó khăn.

Dự án Đường bộ cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột dự kiến hoàn thành vào đầu năm 2027.

Chuyển biến từ “90 ngày cao điểm”

Ngày 19-6, UBND tỉnh triển khai đợt thi đua “90 ngày cao điểm giải phóng mặt bằng" nhằm đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công gắn với đẩy nhanh công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng các dự án trọng điểm, dự án động lực của tỉnh. Nhờ sự chỉ đạo quyết liệt của UBND tỉnh, các sở, ban, ngành, chủ đầu tư và UBND các xã, phường đã tập trung triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện dự án. Công tác phân bổ kế hoạch vốn được thực hiện kịp thời. Các chủ đầu tư chủ động rà soát tiến độ từng dự án, đẩy nhanh công tác lựa chọn nhà thầu, ký kết hợp đồng, tổ chức thi công, nghiệm thu và thanh toán ngay khi có khối lượng hoàn thành. Các sở, ngành liên quan đã tăng cường phối hợp giải quyết các thủ tục về đất đai, tài nguyên, môi trường, quy hoạch, xây dựng, điều chỉnh dự án và nguồn vật liệu xây dựng. Nhiều địa phương đã tập trung cao cho công tác tuyên truyền, vận động người dân, giải quyết các tồn tại trong công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, qua đó tạo chuyển biến tích cực đối với nhiều dự án trọng điểm.

Đặc biệt, trong tháng 7, sau khi triển khai kế hoạch thực hiện đợt "90 ngày cao điểm", tiến độ giải ngân của tỉnh đã có sự cải thiện rõ rệt. Giá trị giải ngân trong tháng tăng cao hơn so với các tháng trước, góp phần nâng tỷ lệ giải ngân toàn tỉnh lên 50,9%. Đây là mức tăng khá tích cực, đồng thời là mức giải ngân cao hơn mức bình quân chung của cả nước (41,9%). Kết quả này cho thấy các giải pháp điều hành của UBND tỉnh bước đầu đã phát huy hiệu quả; nhiều chủ đầu tư và địa phương đã có sự chuyển biến về nhận thức và hành động, từng bước khắc phục tình trạng chậm triển khai trong những tháng đầu năm.

Theo ông Châu Ngô Anh Nhân, khối lượng vốn còn phải giải ngân trong 5 tháng cuối năm khoảng 7.729 tỷ đồng, tương đương gần 49,1% kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao. Đây là khối lượng rất lớn, tập trung chủ yếu ở các dự án trọng điểm, dự án giao thông... Nếu không tạo được sự bứt phá mạnh mẽ thì áp lực giải ngân các tháng cuối năm sẽ rất lớn, tiềm ẩn nguy cơ không hoàn thành mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn năm 2026 và mục tiêu tăng trưởng GRDP hai con số của tỉnh.

VĂN KỲ - VĂN GIANG